Meidoorn is een kleine tot middelgrote boom met witte of roze bloemen in schermen en donkere, glanzendgroene getande bladeren. De boom kan wel tot 500 jaar oud worden. In de prehistorie diende de boom (waarschijnlijk de bessen) als voedsel, dit is aangetoond door de zaden die men gevonden heeft in terpen. Later is meidoorn gebruikt als geneesmiddel om zijn samentrekkende, urinedrijvende en hartversterkende werking. De eenstijlige en tweestijlige meidoorn hebben dezelfde geneeskrachtige eigenschappen.

Naamgeving

Synoniemen: Crataegus Monogyna (eenstijlige meidoorn), Crataegus Laevigata (tweestijlige meidoorn).

Nederlandse namen: Deur, Deurnboom, Doorleer, Doornage, Doornbeziën, Doornboom, Haafappelboom, Hakedoorn, Haagdoorn, Hagedoorn, Meibloemen, Meitakken, Pikkebezen, Spillebezie, Spinnebezie, Steendoorn, Steenbessen, Stekelboom, Muldertje, Tuiteboom, Wibbelken, Zweienbeiers.

De naam “Crataegus” werd gegeven door Dioscorides en is afgeleid door het Griekse woord “kratos” , wat staat voor “kracht”, “sterkte” en sloeg op de hardheid van het hout.

“Oxyacantha”: “oxy” = scherp en “acantha” = doorn.

De meidoorn komt in heel Europa voor tot een hoogte van 1600 m. De boom wordt gekweekt en komt vrijwel niet verwilderd voor.

De taal der bloemen

Hoop – “Ondanks uw antwoord zal ik naar uw liefde blijven streven”

In de tijd van de kruistochten bood een ridder die naar het Heilig Land vertrok, aan zijn vrouwe een meidoorntak aan, waar een rozerood lint aan was gebonden ten teken dat hij “verwachtingsvol” zou leven.

Een plant met bijzonder beschermende gaven

• In Athene droegen bruiloftsgasten een meidoorntak als teken van geluk en voorspoed voor het bruidspaar.

• Aan de wieg van een pasgeborene werd een meidoorntakje bevestigd om hem te beschermen tegen kwade invloeden en ziekten.

• In veel streken werden er in de lente kransjes gevlochten. Deze waren voor de feeën en engelen die ’s nachts om de meidoorn kwamen dansen en die dan later, hoopte men, hun dankbaarheid zouden tonen door zegeningen uit te storten over de milde gevers die zich zoveel moeite hadden getroost!

• In Bourgondië droegen moeders hun zieke kinderen naar bloeiende meidoornstruiken, omdat ze geloofden dat hun gebeden samen met de geur van de bloesems beter op zouden stijgen naar de hemel.

• In Normandië wordt gezegd dat meidoorn door de bliksem gespaard wordt en ook het huis waar hij naast staat.

In Bretagne vereren de mensen het roodborstje, omdat die door een doorn weg te pikken uit de doornenkroon van Christus een bloeddruppel op zijn borstje kreeg, dat daardoor voorgoed rood kleurde. In de doornenkroon zou meidoorn meegevlochten zijn.

Postzegel

Moldova heeft op 29 december 2004 een serie van 4 plantenpostzegels uitgegeven, waaronder die van de meidoorn. Ze zijn ontworpen door Simion Zamsha.

Geschiedenis

• De meidoorn werd door de Romeinen gebruikt om als haag de akkers af te schermen.

• Het hout van de meidoorn is zeer hard;men maakte dan ook graag gebruik van het hout als hakblok bij onthoofdingen.

• De doornenkroon van Christus zou van meidoorn zijn gemaakt.

• Dioscorides (40-90 na Chr.) schreef dat het eten van de bessen diarree deed stoppen en de maandstonden beperkte. Ook vermeldde hij een opwekkend effect op het hart.

• Ook Dodoens (1517-1585) schreef dat het vanwege de looistoffen een middel tegen diarree was en maandstonden beperkte.

• Amerikaanse indianen uit het noordwesten gaven meidoorn de namen “ashnum asho” en “we nap ish” en aten de bessen in overvloed, als preventie tegen hartaanvallen.

• De hartversterkende eigenschappen werden pas echt voor het eerst aan het einde van de 19^e eeuw breed toegepast door Jennings in de USA, Green in Ierland en Leclerc en Huchard in Frankrijk.

• Dubbelblinde onderzoeken toonden aan dat meidoorn bij patiënten met hartinsufficiëntie, door verminderde doorbloeding van de kransslagaders of door hoge bloeddruk, na zes weken een verbetering van de objectieve en subjectieve symptomen teweegbracht.

Dr. Green werd een kwakzalver genoemd, maar veel mensen wisten de weg naar hem te vinden. Hij was het laatste toevluchtsoord geworden voor slachtoffers van trombose van de kransslagader, angina pectoris, degeneratie van de hartspier en andere problemen met hart en vaten.

De verslagen van de patiënten waren verbijsterend. Patiënten die al buiten adem raakten van een eindje lopen konden nu een normale dagactiviteit aan zonder de geringste benauwdheid. Dr. Green was een beetje een showfiguur en een opportunist en weigerde het ‘geheim’ van zijn behandeling te onthullen. Dat gaf weer meer aanleiding om hem een charlatan te noemen. Bij zijn dood in 1894 onthulde zijn nicht uiteindelijk de remedie. Het bleek een tinctuur te zijn die werd verkregen uit de plant Crataegus oxyacantha, de meidoorn.

De bloemtoppen met blad worden gebruikt vanwege hun bloeddrukregulerende, kalmerende, krampopheffende werking.

Het wordt gebruikt bij een beginnende milde vorm van hartzwakte door klepletsels en bij een ‘ouderdomshart’, bij herstel van de verzwakte hartspier na een hartinfarct of na een infectieuze ontsteking van de hartspier, bij aandoeningen aan de kransslagaders en ter preventie van een tweede hartinfarct. Ook wordt het gebruikt bij bloedsomloopstoornissen zoals etalagebenen, en winterhanden en –voeten, oorsuizingen, duizeligheid, verminderd geheugen, concentratiestoornissen en verwardheid.

Het helpt om de bloeddruk te reguleren en bij gespannenheid, nervositeit, stress, overwerktheid, overmatig zweten door bloedsomloopstoornissen en slaapstoornissen door stress en spanning.

Giet op 10 gram bloemen een halve liter kokend water en laat het geheel zo’n 10 minuten trekken. Zeef het en drink elke dag 1 tot 2 kopjes.

Meidoornwijn

Overgiet 80 gram gekneusde meidoornbessen met 2 fles zoete spaanse wijn (0, 75 liter).Laat dit twee weken trekken en zeef het. Drink elke avond een klein glas en neem drie tot vijf maal per dag een eetlepel.