Plant van de maand: Bernagie - Borago officinalis

Bernagie - Borago officinalis


Bernagie is een eenjarig, winterhard kruid en wordt ongeveer 90 centimeter hoog. De plant is overdekt met stugge, prikkende, witte haren. De stengels zijn hol en dragen borstelig behaarde, donkergroene bladeren. Van juni tot oktober verschijnen de hangende, stervormige, blauwpaarse bloemen, met puntige kroonbladeren.
Naamgeving Komkommerkruid, bora-ge, bernagie, bernage, boerinnekes, para-pluutje, prikneuzen, komkommerbloem, kom-kommerplant, steek-neusje, nachtlichtje.	De kiemplantjes lijken op die van de komkommer. De jonge spruiten smaken ook naar komkommer. Daarom wordt het ook wel komkommer-kruid genoemd. "Borago” zou verwijzen naar "Burra” dat ruige stof ”of "harig kleding-stuk” betekent. Dit wijst op de beharing van de plant. "Officinalis” betekent "afkomstig uit de apothekerswerkplaats” en wijst op de vroegere erkenning als geneeskruid. Een ander verhaal gaat dat het Latijnse woord "Borago” een verbaste-ring zou zijn van "cor ago”: "Ik werk op het hart”. De plant werd ge-bruikt tegen zwaarmoedigheid en veroorzaakte grote euforie. Ook wordt er beweerd dat de naam "borago” uit het Arabisch komt. Moren in Spanje noemden deze plant "abou-rach”: "vader van het zweet” vanwege de zweetdrijvende werking.
Vindplaats Bernagie komt voor in het Middellandse zeegebied, Noord-Afrika, Midden-Oosten en Midden-Europa. Hij komt behalve in het wild veel voor in (kruiden)tuinen. Groenbemester Bernagie kan heel goed als groenbemester in de akkerbouw worden gebruikt. Het heeft geen verwantschap met de gewassen die worden verbouwd.
De taal der bloemen Bruuskheid – "Uw attenties brengen me alleen maar in verlegenheid.”
In de keuken Bernagie werd vroeger als groente gebruikt. De bloemen worden gebruikt ter garnering van salades,desserts, koude schotels, gebak en fruitsappen. De bloemen kleuren roze als ze in aanraking komen met zure stoffen zoals azijn. In de 16e eeuw werden de bloemen aan salades toegevoegd om "de geest blij te maken”. De bloemen worden ook gesuikerd gebruikt als garnering bij zoete gerechten. Bloemen weken in azijn geeft een blauwe azijn. Ze worden in ijsblokjes ingevroren om in een drankje te doen. De verse kleine blaadjes worden wel rauw in salades gegeten. Ze smaken ook heerlijk in kwark, roomkaas en koude sauzen. Let op! Veelvuldig eten van bernagie wordt afgeraden!
	Gesuikerde bernagiebloemen 1 eiwit 1 eetlepel sinaasappelsap Bernagiebloemen Kristalsuiker Voeg het sinaasappelsap toe aan het eiwit en klop het iets op, zonder dat het stijf wordt. Gebruik de volledig geopende bloemen. Doop de bloemen in het eitwit/sinaasappelmengsel zodat ze helemaal doorweekt zijn. Strooi de suiker eroverheen. Laat ze op ruime afstand van elkaar drogen. Bewaar ze in een goed afgesloten trommel tussen vetvrij papier.
Bernagieolie Bernagieolie wordt geperst uit het zaad. Het is de rijkste bron van gammalinoleenzuur (GLA) in de natuur en is een essentieel omega-6-vetzuur. Het wordt inwendig gebruikt ter preventie van hart- en vaatziekten, als adjuvans bij auto-immuunziekten, het bevordert het vrouwelijk hormonaal evenwicht, het regelt de voeding, hydratatie, elasticiteit en herstel van de huid en het wordt gebruikt bij broze nagels en haren, droog haar en haaruitval. Uitwendig vindt het een toepassing bij een droge, schilferige huid, rimpels, wonden, eczeem, dauwworm en luieruitslag.
Medicinaal gebruik Komkommerkruid (bernagie) werd door de oude Grieken gebruikt voor een veelheid aan ziekten. Een Grieks spreekwoord is: "Ego Borago gaudia semper ago” (Ik bernage, breng courage). In Wales gaven ze het kruid de naam: "kruid der blijheid”. Dioscorides (40-90 n. Chr.) noemde het "een zenuwtonicum van ongekende waarde”. In Frankrijk gebruikte men een hete thee van de bloemen en bladeren bij verkoudheden en koorts. In Arabië at men de bloemen en bladeren rauw "om het hart en de leden te sterken”. Tevens eten de jonge moeders in Arabië de bloemen van het komkommerkruid om de melkproductie te stimuleren. In Groot-Brittannië werd thee van komkommerkruid aangeraden om nieren en blaas gezond te houden. De plant bevat veel calcium en kalium, dit zijn belangrijke mineralen om zenuwen te kalmeren, spanningen tegen te gaan en slapeloosheid te voorkomen. Ze versterken de hart- en andere spieren.
Tegenwoordig wordt het kruid niet meer inwendig gebruikt. Bij proefdieren is bij hoge doses en langdurige inname een toxiciteit waargenomen, die zou leiden tot leverschade. Dit geldt niet voor de bernagieolie.

Terug naar het overzicht Plant van de maand