Achtergrondinformatie
Een verhaal over visie, achtergronden & motieven.
We verwachten dat je dit verhaal helemaal leest voordat je je aanmeldt als participant!
Inleiding
Ecolonie kent een lange geschiedenis waar het gaat om het tijdelijk mee werken van mensen die een bijdrage willen leveren aan de opbouw van deze ecologische werk- en woongemeenschap. Sinds het ontstaan van Ecolonie in 1989 wordt er gewerkt op basis van vrijwilligheid (niet betaald). Dit uitgangspunt geldt zowel voor de permanente bewoner, als voor degene die voor kortere of langere tijd meehelpt. Als dit uitgangspunt er niet zou zijn geweest zou Ecolonie zich niet hebben kunnen ontwikkelen en zou het nu niet meer bestaan. Ook veel donaties hebben bijgedragen aan haar voortbestaan. In alle opzichten een unieke situatie.
Toen in 1989 de eerste groep pioniers begon, troffen zij vervallen, onbewoonbare gebouwen en een overwoekerd terrein aan. Stap voor stap, met zeer weinig geld tot hun beschikking, hebben bewoners en tijdelijke participanten in de loop der jaren, verandering gebracht in die situatie. Een deel van de gebouwen, waaronder een gastenverblijf en woningen, zijn gerenoveerd. Een grote groente- / kruidentuin en camping zijn aangelegd.
Een oude boerderij is aangekocht en helemaal gerenoveerd tot woning, kaasmakerij en geitenhouderij. En nog steeds is dat proces van hard werken gaande, enerzijds om inkomsten te verwerven, zoals ieder mens moet doen om te kunnen leven, anderzijds omdat aan al onze wensen nog lang niet voldaan is. Daarnaast moet alles wat tot stand is gebracht ook onderhouden worden.
We willen hier iets tot stand brengen wat elders, bijvoorbeeld in Nederland, bijna niet meer tot stand gebracht kan worden vanwege de hoge prijzen van huizen en grond. Op deze plaats in de Vogezen in Frankrijk hebben we in letterlijke en figuurlijke zin nog de ruimte en de tijd, om op een organische, zorgvuldige wijze onze ideeën vorm te geven. Een aantal daarvan wordt langzamerhand zichtbaar, vele andere ideeën kunnen beschouwd worden als zaadjes, die als het ware liggen te wachten in vruchtbare grond om te kunnen ontkiemen.
Al deze jaren van hard werken, van ploeteren, van vreugde en verdriet, van gezelligheid en eenzaamheid, van oppervlakkige en diepgaande ontmoetingen, van vervulling en teleurstelling, zouden niet opgebracht kunnen worden als daar niet een meer diepgaand inzicht aan ten grondslag zou liggen. Een inzicht dat ons doet beseffen dat, om verantwoordelijk te kunnen leven een nieuwe manier van denken en handelen vereist is, om uitzicht te krijgen op een andere leefbare wereld voor iedereen!
Ecolonie, een werkplaats van de toekomst
Steeds weer beschikt de mens, als hij daartoe bereid is, over het vermogen om over de grenzen van zijn bestaande situatie heen te kijken en te zeggen: ´ik ga op weg´.
Zoals in de inleiding van het inspirerende boekje "Je kunt de wereld veranderen” van Ervin Laszlo (uitgeverij Ankh.Hermes), zo treffend wordt gezegd:
´Daadwerkelijk´ bezig zijn (de daad bij het woord voegen) was het uitgangspunt van de pioniers, maar ook nog steeds van de huidige bewoners en participanten van Ecolonie. Dit alles gebaseerd op een visie die elders op deze website uitvoeriger aan de orde komt en met bovenstaand citaat alleen maar wordt aangestipt.
"Ecolonie is een werkplaats van de toekomst” is een zin die heel treffend weergeeft dat je niet mag verwachten dat wij een zogenaamde ´ideale maatschappij in notendop´ zijn, waar bijvoorbeeld de schaduwzijden van het leven niet aanwezig zouden zijn. Waar tenslotte gewerkt wordt worden er fouten gemaakt; dat is een van de kenmerken van een werkplaats. Ook wij hebben en kennen onze beperkingen, worstelen met diverse vraagstukken; zijn humeurig en vrolijk, hebben ecologische uitgangspunten maar rijden ook auto.
Misschien wordt onze ´onvolmaaktheid´, onze schaduwzijde, nog wel extra uitvergroot omdat we zo nadrukkelijk een appčl doen op positieve krachten bij onszelf en anderen.
Misschien is er wel helemaal niet zo´n verschil met de wereld waar o.a. de tijdelijke participant ´uit wil stappen´ om zijn/haar heil elders te zoeken, om zich te oriënteren op een leven dat meer perspectief biedt en zinvoller is! Of toch wel?
Het is aan jou om daar achter te komen, om nieuwsgierig te zijn en uit te zoeken waarin wij mogelijk (wezenlijk) verschillen van de gangbare woon- en werksituatie waarin de meeste mensen zich bevinden.
In de winter van 2011/2012 hebben wij onze visie nog verder uitgewerkt. Daarin hebben wij de dwingende noodzaak om als mensheid te veranderen nog nadrukkelijker onder woorden gebracht. Mede daarom hebben wij ook het EcoZeN College opgericht. We nodigen je uit onze visie en uitgangspunten te lezen. Wil je meer over het EcoZeN College weten lees dan ook de visie daarachter.
Maar laten we eerst eens stil staan bij motieven van tijdelijke participanten die in het verleden de keuze maakten om naar ons toe te komen. Misschien helpt dat ook jou om je (beter) bewust te worden van je eigen motieven.
Wat zijn de meest voorkomende motieven van tijdelijke participanten om bij ons te komen werken?
Vijftien willekeurige motieven noemen we hier, uit een lijst die veel langer zou kunnen zijn! Misschien herken je jouw eigen motieven er in, misschien niet.
Al deze mensen met hun achtergronden en de daaruit voortkomende beweegredenen maken onze gemeenschap tot een unieke, levende ontmoetingsplek.
Wat verwachten wij?
Deze ontmoetingsplek met zijn ecologische en geestelijke uitgangspunten, kan alleen maar blijven bestaan als al die mensen die hier komen beseffen dat er, ondanks hun eigen respectabele motieven, minimaal één gemeenschappelijk (basis)motief aanwezig dient te zijn, wil betrokkene hier werkzaam kunnen zijn!
Als iedereen die hier komt zich dat motief bewust is en daar ook bewust JA tegen wil zeggen dan ontstaat er n.l. een gezamenlijke basis die minimaal nodig is om hier een stap te zetten die, om met Ervin Laszlo te zeggen, ´de wereld doet veranderen´.
De strekking van dit basismotief luidt :
Ecolonie verdient mijn onvoorwaardelijke steun en daarom bied ik mijn diensten, talenten en vaardigheden aan, en kom ik graag om dat te doen wat er gedaan moet worden.
Het kan zijn dat dit motief niet overeenkomt met je eigen motieven en er misschien wel strijdig mee is. We nodigen je uit om vervolgens te onderzoeken waar het verschil in zit. Het kan ook zijn dat je je er helemaal in kunt vinden. We schrijven het bovenstaande natuurlijk niet zomaar op. Ook ons verhaal heeft zijn achtergrond net als het jouwe, en heeft zich gevormd door langdurige intensieve ervaringen.
We beseffen gaandeweg steeds beter dat alleen de, min of meer algemene en vrijblijvende, oproep om ´tijdelijke participant´ bij ons te zijn onvoldoende is. Al in een heel vroeg stadium van contact - en dat is het moment waarop jij interesse toont, bijvoorbeeld via deze website - is het van belang dat je weet wat wij verwachten.
Dat je weet dat we ook een appčl op jou doen dat verder gaat dan de verwachting dat je voldoet aan voorwaarden van 40 uren werk per week.
Allereerst verwachten en hopen we dat je bij ons gewoon jezelf kunt zijn. Dat je je vertrouwd en veilig voelt. Dat is de basis voor onze gemeenschap.
Dat je beseft, in het algemeen, maar zeker als je hier komt, dat het er niet (alleen) om gaat of je behoeften bevredigd worden of dat ´het altijd leuk moet zijn´ (een veel gehoorde hedendaagse kreet), maar wij bedoelen vooral of er de bereidheid bij je aanwezig is om dienstbaar te zijn. Die bereidheid kan alleen maar tot zijn recht komen op basis van een positieve levensinstelling. Die houding zorgt er namelijk voor dat čn je eigen creatieve talenten tot hun recht komen čn je omgeving op positieve wijze wordt beďnvloed en daardoor verandert!
Zo´n positieve houding laten zien is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Zeker als je dat niet zo gewend bent en anderen je daar niet op aanspreken. Regelmatig maken we mee dat mensen meer moeite hebben met hun negatieve gewoontes dan ze zelf ook lief is. Want tenslotte kom je bij ons, door verandering van omgeving en soms stevige handenarbeid, best wel eens jezelf tegen. Dat verschijnsel kennen we maar al te goed en daar is dan ook niets mis mee. Het is zelfs een voorwaarde voor een positieve verandering als die nodig mocht blijken. Maar het kan ook tot gevolg hebben dat je je eigen teleurstelling gaat projecteren op anderen. Of op een andere manier je eigen negativiteit gaat ventileren, op een wijze die in onze ogen niet gepast is. We zeggen wel eens dat dit soort gedrag ´de wereld´ misschien nog wel meer schade berokkent, dan bij wijze van spreken, de uitstoot van 1000 auto´s bij elkaar.
En hoewel we hier hard werken - en we hebben al uitgelegd waarom - is Ecolonie ook een plek waar veel meer gebeurt dan dat alleen! We hopen vooral dat je over dit soort onderwerpen wilt nadenken en hier ter plaatse je vragen durft te stellen; nieuwsgierig bent, je verdiept.
Tenslotte raden we je aan het boekje "Je kunt de wereld veranderen” van Ervin Laszlo te lezen. Je komt daarin allerlei inspirerende onderwerpen tegen die ons ook bezig houden.
Als je meer informatie wilt lezen over de bronnen die ons inspireren dan verwijzen we je graag naar onze boekenlijst onderaan deze pagina.
Wil je je aanmelden, maak dan gebruik van het aanmeldingsformulier. We nemen dan contact met jou op.
Boekenlijst
1 - De magische wereld van Findhorn - Paul Hawken – Becht uitg. 1975
2 - Ik en gij - Martin Buber - uitg. Erven J. Bijleveld
3 - Manifestatie - oude en nieuwe wetten - David Spangler - uitg. Mirananda
4 - De Dharma van Benedictus - Patrick Henry - uitg. Kunchab
5 - Wetenschap en spiritualiteit - R.Sheldrake en M.Fox - uitg.Kosmos
6 - De openbaring van Ramala - geen auteur
7 - Een levensregel voor beginners - W. Derkse
8 - Het zwaard van Michaël - Emile Trommel
9 - Echo´s uit de Eeuwigheid - John O´Donohue - uitg. Ten Have
10 - Arm door geld - Henk van Arkel en Camilo Ramada - uitg. Aktie Strohalm
11 - Gewekt door het licht - Ken Carey - uitg. Altamira
12 - Ongewoon gesprek met God en een Nieuw gesprek met God- Neale D.Walsch -uitg. Kosmos
13 - Pioniers gevraagd - Kees Zoeteman - uitg.Samson
14 - Je moet je leven veranderen - Peter Sloterdijk - uitg. Boom
15 - Stil de tijd - Joke J. Hermsen - uitg. de Arbeiderspers
16 - De donkere nachten van de ziel - Thomas Moore - uitg. Maarten Muntinga BV
17 - Sta op en ga - Hans Korteweg - Felix uitgeverij
18 - Zingeving als spel – André Droogers – uitg. Parthenon
Een verhaal over visie, achtergronden & motieven.
We verwachten dat je dit verhaal helemaal leest voordat je je aanmeldt als participant!
Inleiding
Ecolonie kent een lange geschiedenis waar het gaat om het tijdelijk mee werken van mensen die een bijdrage willen leveren aan de opbouw van deze ecologische werk- en woongemeenschap. Sinds het ontstaan van Ecolonie in 1989 wordt er gewerkt op basis van vrijwilligheid (niet betaald). Dit uitgangspunt geldt zowel voor de permanente bewoner, als voor degene die voor kortere of langere tijd meehelpt. Als dit uitgangspunt er niet zou zijn geweest zou Ecolonie zich niet hebben kunnen ontwikkelen en zou het nu niet meer bestaan. Ook veel donaties hebben bijgedragen aan haar voortbestaan. In alle opzichten een unieke situatie.
Toen in 1989 de eerste groep pioniers begon, troffen zij vervallen, onbewoonbare gebouwen en een overwoekerd terrein aan. Stap voor stap, met zeer weinig geld tot hun beschikking, hebben bewoners en tijdelijke participanten in de loop der jaren, verandering gebracht in die situatie. Een deel van de gebouwen, waaronder een gastenverblijf en woningen, zijn gerenoveerd. Een grote groente- / kruidentuin en camping zijn aangelegd.
Een oude boerderij is aangekocht en helemaal gerenoveerd tot woning, kaasmakerij en geitenhouderij. En nog steeds is dat proces van hard werken gaande, enerzijds om inkomsten te verwerven, zoals ieder mens moet doen om te kunnen leven, anderzijds omdat aan al onze wensen nog lang niet voldaan is. Daarnaast moet alles wat tot stand is gebracht ook onderhouden worden.
We willen hier iets tot stand brengen wat elders, bijvoorbeeld in Nederland, bijna niet meer tot stand gebracht kan worden vanwege de hoge prijzen van huizen en grond. Op deze plaats in de Vogezen in Frankrijk hebben we in letterlijke en figuurlijke zin nog de ruimte en de tijd, om op een organische, zorgvuldige wijze onze ideeën vorm te geven. Een aantal daarvan wordt langzamerhand zichtbaar, vele andere ideeën kunnen beschouwd worden als zaadjes, die als het ware liggen te wachten in vruchtbare grond om te kunnen ontkiemen.
Al deze jaren van hard werken, van ploeteren, van vreugde en verdriet, van gezelligheid en eenzaamheid, van oppervlakkige en diepgaande ontmoetingen, van vervulling en teleurstelling, zouden niet opgebracht kunnen worden als daar niet een meer diepgaand inzicht aan ten grondslag zou liggen. Een inzicht dat ons doet beseffen dat, om verantwoordelijk te kunnen leven een nieuwe manier van denken en handelen vereist is, om uitzicht te krijgen op een andere leefbare wereld voor iedereen!
Ecolonie, een werkplaats van de toekomst
Steeds weer beschikt de mens, als hij daartoe bereid is, over het vermogen om over de grenzen van zijn bestaande situatie heen te kijken en te zeggen: ´ik ga op weg´.
Zoals in de inleiding van het inspirerende boekje "Je kunt de wereld veranderen” van Ervin Laszlo (uitgeverij Ankh.Hermes), zo treffend wordt gezegd:
| "De opdracht is eenvoudig. Ga terug naar de basis en leer inzien dat mondiale problemen zich niet ver van je bed bevinden. Het zijn onze problemen. En wij, wij allemaal beschikken niet alleen over de mogelijkheid om deze problemen te gaan begrijpen, maar ook om daadwerkelijk een bijdrage te leveren aan de oplossing ervan.” |
´Daadwerkelijk´ bezig zijn (de daad bij het woord voegen) was het uitgangspunt van de pioniers, maar ook nog steeds van de huidige bewoners en participanten van Ecolonie. Dit alles gebaseerd op een visie die elders op deze website uitvoeriger aan de orde komt en met bovenstaand citaat alleen maar wordt aangestipt.
"Ecolonie is een werkplaats van de toekomst” is een zin die heel treffend weergeeft dat je niet mag verwachten dat wij een zogenaamde ´ideale maatschappij in notendop´ zijn, waar bijvoorbeeld de schaduwzijden van het leven niet aanwezig zouden zijn. Waar tenslotte gewerkt wordt worden er fouten gemaakt; dat is een van de kenmerken van een werkplaats. Ook wij hebben en kennen onze beperkingen, worstelen met diverse vraagstukken; zijn humeurig en vrolijk, hebben ecologische uitgangspunten maar rijden ook auto.
Misschien wordt onze ´onvolmaaktheid´, onze schaduwzijde, nog wel extra uitvergroot omdat we zo nadrukkelijk een appčl doen op positieve krachten bij onszelf en anderen.
Misschien is er wel helemaal niet zo´n verschil met de wereld waar o.a. de tijdelijke participant ´uit wil stappen´ om zijn/haar heil elders te zoeken, om zich te oriënteren op een leven dat meer perspectief biedt en zinvoller is! Of toch wel?
Het is aan jou om daar achter te komen, om nieuwsgierig te zijn en uit te zoeken waarin wij mogelijk (wezenlijk) verschillen van de gangbare woon- en werksituatie waarin de meeste mensen zich bevinden.
In de winter van 2011/2012 hebben wij onze visie nog verder uitgewerkt. Daarin hebben wij de dwingende noodzaak om als mensheid te veranderen nog nadrukkelijker onder woorden gebracht. Mede daarom hebben wij ook het EcoZeN College opgericht. We nodigen je uit onze visie en uitgangspunten te lezen. Wil je meer over het EcoZeN College weten lees dan ook de visie daarachter.
Maar laten we eerst eens stil staan bij motieven van tijdelijke participanten die in het verleden de keuze maakten om naar ons toe te komen. Misschien helpt dat ook jou om je (beter) bewust te worden van je eigen motieven.
Wat zijn de meest voorkomende motieven van tijdelijke participanten om bij ons te komen werken?
- concreet vorm geven aan eigen ecologische idealen;
- iets leren van biologisch tuinieren;
- behoefte om buiten te zijn in de natuur en met de handen te werken;
- zonder veel onkosten er een tijdje uit zijn;
- overspannen geweest, een burn out gehad en wil ontdekken hoe het is om met en tussen mensen weer vorm te geven aan een werkzaam leven;
- wil in de vakantie niet alleen luieren maar ook een positieve bijdrage leveren aan projecten die de moeite waard zijn om gesteund te worden;
- kennis opdoen van kruidenteelt en de verwerking daarvan;
- bezig met een heroriëntering op de vraag ´hoe verder te gaan in het leven´, welk type werk, studie e.d., en wil op deze wijze even afstand nemen;
- na de school of studie een ´sabbatical jaar´ gepland, en reist langs diverse gemeenschappen in Europa;
- heeft de wens in een woon- en werkgemeenschap te wonen en wil onderzoeken hoe dat in de praktijk bevalt;
- zoekt een gelijkgestemde partner en hoopt die op Ecolonie te vinden;
- leidt een zwervend bestaan en ziet Ecolonie als een mogelijkheid om gehuisvest te worden en eten te krijgen;
- heeft een diepgaande visie op het leven ontwikkeld en ziet Ecolonie als de beste plaats om daar vorm aan te geven;
- betrokkene heeft steun en structuur nodig na een leven van chaos;
- heeft (technische) kwaliteiten en biedt die voor kortere tijd graag aan omdat hij/zij gelooft in een project als Ecolonie;
- Vaak ook zijn het combinaties van motieven die mensen bewegen naar ons toe te komen.
Vijftien willekeurige motieven noemen we hier, uit een lijst die veel langer zou kunnen zijn! Misschien herken je jouw eigen motieven er in, misschien niet.
Al deze mensen met hun achtergronden en de daaruit voortkomende beweegredenen maken onze gemeenschap tot een unieke, levende ontmoetingsplek.
Wat verwachten wij?
Deze ontmoetingsplek met zijn ecologische en geestelijke uitgangspunten, kan alleen maar blijven bestaan als al die mensen die hier komen beseffen dat er, ondanks hun eigen respectabele motieven, minimaal één gemeenschappelijk (basis)motief aanwezig dient te zijn, wil betrokkene hier werkzaam kunnen zijn!
Als iedereen die hier komt zich dat motief bewust is en daar ook bewust JA tegen wil zeggen dan ontstaat er n.l. een gezamenlijke basis die minimaal nodig is om hier een stap te zetten die, om met Ervin Laszlo te zeggen, ´de wereld doet veranderen´.
De strekking van dit basismotief luidt :
Ecolonie verdient mijn onvoorwaardelijke steun en daarom bied ik mijn diensten, talenten en vaardigheden aan, en kom ik graag om dat te doen wat er gedaan moet worden.
Het kan zijn dat dit motief niet overeenkomt met je eigen motieven en er misschien wel strijdig mee is. We nodigen je uit om vervolgens te onderzoeken waar het verschil in zit. Het kan ook zijn dat je je er helemaal in kunt vinden. We schrijven het bovenstaande natuurlijk niet zomaar op. Ook ons verhaal heeft zijn achtergrond net als het jouwe, en heeft zich gevormd door langdurige intensieve ervaringen.
We beseffen gaandeweg steeds beter dat alleen de, min of meer algemene en vrijblijvende, oproep om ´tijdelijke participant´ bij ons te zijn onvoldoende is. Al in een heel vroeg stadium van contact - en dat is het moment waarop jij interesse toont, bijvoorbeeld via deze website - is het van belang dat je weet wat wij verwachten.
Dat je weet dat we ook een appčl op jou doen dat verder gaat dan de verwachting dat je voldoet aan voorwaarden van 40 uren werk per week.
Allereerst verwachten en hopen we dat je bij ons gewoon jezelf kunt zijn. Dat je je vertrouwd en veilig voelt. Dat is de basis voor onze gemeenschap.
Dat je beseft, in het algemeen, maar zeker als je hier komt, dat het er niet (alleen) om gaat of je behoeften bevredigd worden of dat ´het altijd leuk moet zijn´ (een veel gehoorde hedendaagse kreet), maar wij bedoelen vooral of er de bereidheid bij je aanwezig is om dienstbaar te zijn. Die bereidheid kan alleen maar tot zijn recht komen op basis van een positieve levensinstelling. Die houding zorgt er namelijk voor dat čn je eigen creatieve talenten tot hun recht komen čn je omgeving op positieve wijze wordt beďnvloed en daardoor verandert!
Zo´n positieve houding laten zien is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Zeker als je dat niet zo gewend bent en anderen je daar niet op aanspreken. Regelmatig maken we mee dat mensen meer moeite hebben met hun negatieve gewoontes dan ze zelf ook lief is. Want tenslotte kom je bij ons, door verandering van omgeving en soms stevige handenarbeid, best wel eens jezelf tegen. Dat verschijnsel kennen we maar al te goed en daar is dan ook niets mis mee. Het is zelfs een voorwaarde voor een positieve verandering als die nodig mocht blijken. Maar het kan ook tot gevolg hebben dat je je eigen teleurstelling gaat projecteren op anderen. Of op een andere manier je eigen negativiteit gaat ventileren, op een wijze die in onze ogen niet gepast is. We zeggen wel eens dat dit soort gedrag ´de wereld´ misschien nog wel meer schade berokkent, dan bij wijze van spreken, de uitstoot van 1000 auto´s bij elkaar.
En hoewel we hier hard werken - en we hebben al uitgelegd waarom - is Ecolonie ook een plek waar veel meer gebeurt dan dat alleen! We hopen vooral dat je over dit soort onderwerpen wilt nadenken en hier ter plaatse je vragen durft te stellen; nieuwsgierig bent, je verdiept.
Tenslotte raden we je aan het boekje "Je kunt de wereld veranderen” van Ervin Laszlo te lezen. Je komt daarin allerlei inspirerende onderwerpen tegen die ons ook bezig houden.
Als je meer informatie wilt lezen over de bronnen die ons inspireren dan verwijzen we je graag naar onze boekenlijst onderaan deze pagina.
Wil je je aanmelden, maak dan gebruik van het aanmeldingsformulier. We nemen dan contact met jou op.
Boekenlijst
1 - De magische wereld van Findhorn - Paul Hawken – Becht uitg. 1975
2 - Ik en gij - Martin Buber - uitg. Erven J. Bijleveld
3 - Manifestatie - oude en nieuwe wetten - David Spangler - uitg. Mirananda
4 - De Dharma van Benedictus - Patrick Henry - uitg. Kunchab
5 - Wetenschap en spiritualiteit - R.Sheldrake en M.Fox - uitg.Kosmos
6 - De openbaring van Ramala - geen auteur
7 - Een levensregel voor beginners - W. Derkse
8 - Het zwaard van Michaël - Emile Trommel
9 - Echo´s uit de Eeuwigheid - John O´Donohue - uitg. Ten Have
10 - Arm door geld - Henk van Arkel en Camilo Ramada - uitg. Aktie Strohalm
11 - Gewekt door het licht - Ken Carey - uitg. Altamira
12 - Ongewoon gesprek met God en een Nieuw gesprek met God- Neale D.Walsch -uitg. Kosmos
13 - Pioniers gevraagd - Kees Zoeteman - uitg.Samson
14 - Je moet je leven veranderen - Peter Sloterdijk - uitg. Boom
15 - Stil de tijd - Joke J. Hermsen - uitg. de Arbeiderspers
16 - De donkere nachten van de ziel - Thomas Moore - uitg. Maarten Muntinga BV
17 - Sta op en ga - Hans Korteweg - Felix uitgeverij
18 - Zingeving als spel – André Droogers – uitg. Parthenon